Мазмұнға өту
QazAtlas

Тұтыну бағаларының индексі дегеніміз не

Тұтыну бағаларының индексі (ТБИ) – халық сатып алатын тауарлар мен қызметтердің тұрақты жиынтығы құнының қаншаға өзгергенін көрсететін көрсеткіш. ТБИ-дің өсуі – инфляция. Қазақстанда ТБИ-ді Ұлттық статистика бюросы есептейді; соңғы деректер бойынша (2026 жылғы қыркүйекте, 2025 жылғы қыркүйекке қатысты) бағалар 9,3 % өсті.

Қазір Қазақстанда

Инфляция
9,3 %
2026 жылғы қыркүйекте, 2025 жылғы қыркүйекке қатысты

ТБИ және инфляция: сандарды қалай оқу керек

ТБИ-ді екі жолмен көрсетеді. Индекс ретінде: 109,3 % – тауарлар жиынтығы базалық кезеңмен салыстырғанда 9,3 % қымбаттады дегенді білдіреді. Инфляция ретінде: сол санды «9,3 %» деп атайды. Бұл – бір нәрсе, тек индекс 100-ге артық.

Мысалы: бір жыл бұрын тауарлар жиынтығы 1 000 ₸ тұрған болса, жылдық инфляция 9,3 % болғанда ол шамамен 1 093 ₸ болды.

Салыстырудың үш тәсілі

Бюро ТБИ-ді бірнеше салыстыруда жариялайды: өткен жылдың сол айына (жылдық инфляция), алдыңғы жылдың желтоқсанына (жыл басынан бері) және алдыңғы айға. Жылдық инфляция үшін бірінші нұсқа алынады: ол соңғы 12 айда бағалардың қаншаға өскенін көрсетеді.

Неге сіздің жеке инфляцияңыз басқаша болуы мүмкін

ТБИ тауарлар мен қызметтердің орташа жиынтығы үшін есептеледі. Егер сіз тұрғын үйге, бензинге немесе дәрі-дәрмекке орташа тұтынушыдан көп жұмсасаңыз, жеке инфляцияңыз ресми көрсеткіштен өзгеше болады.

Сұрақ-жауап

Қазақстанда қазір инфляция қанша?
9,3 % (2026 жылғы қыркүйекте, 2025 жылғы қыркүйекке қатысты) – Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша. Жылдық кесте: 12,3 % – 2025 жылы, 2024 жылғы желтоқсанға қатысты желтоқсан.
ТБИ 109 – бұл қандай инфляция?
9 %. Тұтыну бағаларының индексі 109 % болса, бағалар базалық кезеңмен салыстырғанда 9 % өскен.
Инфляция ТБИ-ден несімен ерекшеленеді?
ТБИ – бағалардың өзі, ал инфляция – оның кезең ішіндегі өсімі. ТБИ 109 % болса, инфляция 9 % құрайды.

Анықтаманы QazAtlas редакциясы жазған; сандар Ұлттық статистика бюросының деректері мен республикалық бюджет туралы заңдар бойынша автоматты түрде жаңарады.